Bản đồ hành chính

Phường Nguyễn Cư Trinh là một trong 10 đơn vị hành chính của Quận 1, thành phố Hồ Chí Minh; nằm ở phía Tây, Tây nam quận 1, có diện tích 0,77 km2, được bao bọc bởi 4 tuyến đường chính là đường Nguyễn Thị Minh Khai, đường Cống Quỳnh, đường Trần Hưng Đạo và đường Nguyễn Văn Cừ. Phía Đông giáp phường Cô Giang và phường Cầu Kho, Quận 1; phía Tây giáp Phường 2, Quận 3; phía Nam giáp Phường 2, Phường 3, Phường 4 Quận 5; phía Bắc giáp phường Phạm Ngũ Lão, Quận 1. Phường Nguyễn Cư Trinh là phường thuộc quận trung tâm thành phố, diện tích rộng, đông dân cư, có nhiều cơ quan hành chính quan trọng của Trung ương, thành phố trú đóng, đặc biệt có 04 đơn vị thuộc Bộ Công an; 03 đơn vị thuộc Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng. Trong quá trình đổi mới đã phát triển nhiều loại hình kinh tế, trong đó lĩnh vực kinh doanh dịch vụ phát triển rất mạnh, hàng năm đóng góp cho ngân sách nhà nước hàng chục tỷ đồng. Phường có hai khu tạm cư lớn là Đồng Tiến và Mả Lạng (từ năm 2015, các hộ dân chính thức được chuyển đổi địa chỉ trên hộ khẩu và các giấy tờ hành chính từ khu Mả Lạng thành đường Nguyễn Trãi thuộc Khu phố 8), trước đây là những khu vực trọng điểm của cả nước về tệ nạn ma túy, đến nay đã được chuyển hóa cơ bản nhưng vẫn còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ. Trong thời gian tới, trên địa bàn phường sẽ thực hiện nhiều dự án chỉnh trang đô thị lớn, nếu thực hiện được sẽ thay đổi sâu sắc bộ mặt của phường, quận và thành phố. Vì vậy, có thể khẳng định, phường Nguyễn Cư Trinh là địa bàn có vị trí quan trọng về kinh tế, chính trị, văn hóa và quốc phòng, an ninh của Quận 1. Phường có 10 tuyến đường và 61 hẻm lớn nhỏ (55 hẻm qui hoạch); phân thành 8 khu phố, 122 tổ dân phố, chia làm 19 ô khu vực, cụ thể.

  • Khu phố 1 gồm 16 tổ dân phố từ tổ 1 đến tổ 16 với 518 hộ dân và 3.448 nhân khẩu.
  • Khu phố 2 gồm 19 tổ dân phố từ tổ 17 đến tổ 35 với 595 hộ dân và 5.386 nhân khẩu.
  • Khu phố 3 gồm 19 tổ dân phố từ tổ 36 đến tổ 54 với 607 hộ dân và 2.642 nhân khẩu.
  • Khu phố 4 gồm 17 tổ dân phố từ tổ 55 đến tổ 70, tổ 113, tổ 115 với 661 hộ dân và 3.205 nhân khẩu.
  • Khu phố 5 gồm 13 tổ dân phố từ tổ 71 đến tổ 74; tổ 76 đến tổ 84 với 348 hộ dân và 1.727 nhân khẩu.
  • Khu phố 6 gồm 22 tổ dân phố từ tổ 87 đến tổ 99; tổ 101 đến tổ 105; tổ 122 đến tổ 125 với 1.059 hộ dân và 7.943 nhân khẩu.
  • Khu phố 7 gồm 10 tổ dân phố từ tổ 85, tổ 86, từ tổ 106 đến tổ 112 và tổ dân phố 121 với 334 hộ dân và 2.141 nhân khẩu.
  • Khu phố 8 gồm 6 tổ dân phố từ tổ 116 đến tổ 120 và tổ dân phố 114 với 244 hộ dân và 1.590 nhân khẩu.

Trên địa bàn phường có những đường phố chính và các địa danh lịch sử đã ghi nhiều dấu ấn trên địa bàn phường Nguyễn Cư Trinh.

Trước tiên là các tuyến đường bao bọc xung quanh địa bàn phường. Đường Nguyễn Thị Minh Khai, có điểm xuất phát từ cầu Thị Nghè kéo dài đến ngã 6 Cộng Hòa, đoạn qua phường Nguyễn Cư Trinh từ ngã 4 đường Cống Quỳnh – Nguyễn Thị Minh Khai đến ngã 6 Cộng Hòa (bên số lẻ). Trên đoạn đường qua địa bàn phường có Trung ương Hội Chữ thập đỏ phía Nam, Hội Chữ thập đỏ thành phố và nhiều nhà sách, cửa hàng kinh doanh văn phòng phẩm cùng các cửa hàng buôn bán sầm uất.

Đường Cống Quỳnh (bên số lẻ) nằm gọn trên địa bàn phường Nguyễn Cư Trinh, bắt đầu từ đường Trần Hưng Đạo đến đường Nguyễn Thị Minh Khai. Trên đoạn đường này có Trường Trung học cơ sở Chu Văn An, Trường Đại học Sân khấu Điện ảnh, chợ Thái Bình, Cơ quan Phổ thông Giáo lý Đại đạo, Phòng 180 Bộ Tư lệnh Cảnh vệ, Bộ Chỉ huy Biên phòng thành phố Hồ Chí Minh, Bệnh viện Phụ sản Từ Dũ.

Đường Trần Hưng Đạo (bên số chẵn) chạy qua phường Nguyễn Cư Trinh, bắt đầu từ ngã 3 đường Trần Hưng Đạo đường Nguyễn Cư Trinh đến đường Nguyễn Văn Cừ. Trên đoạn đường này có trụ sở của Công an thành phố, Sở Cảnh sát Phòng cháy chữa cháy, Phòng Cảnh sát truy nã tội phạm, Trường Tiểu học Trần Hưng Đạo, Khách sạn Pullman, Công ty cổ phần Truyền thông Thanh niên và cơ quan, các cửa hàng buôn bán của tư nhân.

Đường Nguyễn Văn Cừ (bên số lẻ) là ranh giới giữa Quận 1 với Quận 5. Đường Nguyễn Văn Cừ đoạn qua phường Nguyễn Cư Trinh từ ngã 6 Cộng Hòa đến đường Trần Hưng Đạo. Trên đoạn đường này có trụ sở của Cơ quan Thường trực phía Nam của Bộ Công an và một số công ty, cửa hàng kinh doanh, buôn bán của tư nhân.

Đường Phạm Viết Chánh, có điểm khởi đầu từ ngã 6 Cộng Hòa đến đường Cống Quỳnh. Trên đường Phạm Viết Chánh có trụ sở của Cơ quan Thường trực Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng, Cục Hậu cần – Kỹ thuật Bộ Công an, Trường Tiểu học Phan Văn Trị, Bệnh viện Truyền máu – Huyết học thành phố và một số công ty, xí nghiệp và cửa hàng buôn bán vật tư, sửa chữa xe máy của tư nhân.

Nằm giữa trung tâm phường Nguyễn Cư Trinh là đường Nguyễn Trãi. Đường Nguyễn Trãi xuất phát từ ngã 6 Phù Đổng Thiên Vương, Quận 1 chạy suốt đến Quận 5, nối với đường Hồng Bàng; đoạn qua địa bàn phường từ vòng xoay chợ Thái Bình đến đường Nguyễn Văn Cừ. Đường Nguyễn Trãi có các cơ quan: Cơ quan Thường trực phía Nam của Bộ Công an, Nhà khách Phương Nam, Trung tâm Bồi dưỡng chính trị quận 1, Cục Quản lý xuất nhập cảnh, Cục Cảnh sát Kinh tế Bộ Công an, Trường Trung học cơ sở Đức Trí, Trường Mầm non 20/10, Ban Chỉ huy quân sự phường, chùa Lâm Tế cùng nhiều công ty, xí nghiệp, văn phòng cho thuê của các doanh nghiệp tư nhân.

Đường Trần Đình Xu là đường nối đường Nguyễn Trãi với đại lộ Võ Văn Kiệt, đoạn qua địa bàn phường từ đường Nguyễn Trãi đến đường Trần Hưng Đạo. Trên đoạn đường này có trụ sở Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc phường, trụ sở Công an phường, Trường Mầm non Nguyễn Cư Trinh.

Gắn với địa danh, tên gọi của phường là đường Nguyễn Cư Trinh. Đường Nguyễn Cư Trinh nối đường Trần Hưng Đạo với đường Nguyễn Trãi, là ranh giới giữa Phường 14 và Phường 15, Quận 1 (giai đoạn 1976 – 1989). Trên đường Nguyễn Cư Trinh có nhiều công ty, trụ sở làm việc của các cơ quan, các doanh nghiệp, như: Khách sạn Pullman, các công ty trách nhiệm hữu hạn, các hộ kinh doanh buôn bán…

Ngoài các đường chính đã nêu, trên địa bàn phường Nguyễn Cư Trinh còn có đường nội bộ như đường Cao Bá Nhạ (nơi có cơ sở 2 của Bệnh viện quận 1), nối đường Cống Quỳnh với đường Trần Đình Xu; các đoạn đường ngắn, con hẻm trong các khu dân cư nối liền nhau tạo thành hệ thống giao thông liên hoàn trên địa bàn phường.

Trước 1975 Khu Mả Lạng (nay là Khu phố 8) thuộc phường Nguyễn Cư Trinh, Quận 1, nằm lọt trong khu vực tứ giác Nguyễn Cư Trinh với các hẻm nối từ 3 con đường lớn: Hẻm số 245 đường Nguyễn Trãi, hẻm số 117 đường Cống Quỳnh và hẻm số 168 đường Nguyễn Cư Trinh. Trước năm 1975, khu Mả Lạng vốn là một nghĩa trang.

Sau năm 1975, nghĩa trang này bị giải tỏa. Từ năm 1975 – 1982, khu Mả Lạng hình thành từ làn sóng người đi kinh tế mới trở lại thành phố, với khoảng 400 căn nhà tạm bợ, mỗi căn có diện tích khoảng 20m2. Trước năm 2000, khu Mả Lạng và khu Đồng Tiến nổi tiếng thành phố về tính phức tạp và là tụ điểm của các tệ nạn xã hội. Do không có việc làm nên nhiều người, nhất là trẻ em bị lôi kéo vào con đường nghiện ngập và trở thành người buôn bán ma túy, những người canh phòng cho đối tượng buôn bán ma túy hoạt động. Trước tình hình đó, phường Nguyễn Cư Trinh đã thực hiện nghiêm túc sự chỉ đạo của Quận ủy, Ủy ban nhân dân quận và sự hỗ trợ của các cơ quan chức năng, nhất là lực lượng công an, tập trung nhiều biện pháp từng bước hạn chế, khắc phục và giải quyết dứt điểm khu chợ ma túy trên địa bàn. Phường đã tổ chức các chốt dân phòng canh gác chặt chẽ các đầu hẻm, kiên quyết ngăn chặn, kết hợp vận động những đối tượng nghiện đi cai nghiện tập trung theo chương trình của quận và thành phố; đồng thời bắt giữ những đối tượng buôn bán ma túy. Sau một thời gian, thành phố, quận và phường tập trung lực lượng chuyển hóa địa bàn Mả Lạng, mới ổn định được tình hình. Bây giờ, nạn buôn ma túy đã giảm hẳn, nhưng quận và phường vẫn luôn đề cao cảnh giác để không tái diễn tình trạng buôn bán chất gây nghiện.

Từ năm 2000 thành phố đã có chủ trương giải tỏa, quy hoạch, chỉnh trang khu Mả Lạng. Do nhiều nguyên nhân khác nhau, dự án này chưa được thực hiện. Đến năm 2007, thành phố giao cho Tập đoàn Bitexco đầu tư để xây dựng khu vực này thành một khu phức hợp hiện đại, với diện tích gần 10 ha, bao gồm toàn bộ tứ giác đường Cống Quỳnh – đường Nguyễn Trãi – đường Trần Đình Xu – đường Nguyễn Cư Trinh. Dự án này nếu sớm được triển khai sẽ góp phần cải tạo cảnh quan trong khu vực và nâng cao đời sống của nhân dân địa phương. Dự kiến sau khi hoàn thành cụm công trình gồm: Trung tâm thương mại, dịch vụ giải trí, cao ốc văn phòng và khu căn hộ để ở, sẽ dành ưu tiên tái định cư cho một số hộ giải tỏa thuộc phạm vi dự án và tái định cư cho các dự án lân cận (1.383 hộ dân).

Phường Nguyễn Cư Trinh có hệ thống đường giao thông rất thuận lợi. Đặc biệt, trên địa bàn phường có khá nhiều tuyến đường ngắn, chỉ nằm trong giới hạn địa bàn phường; có những con hẻm lớn, nối thông từ đường này qua đường khác; có một số hẻm rất đặc biệt, được hình thành do quá trình biến động về dân số, chạy vòng quanh, khép kín trong khu dân cư Mả Lạng để bảo đảm an ninh trật tự và quản lý hành chính. Vị trí địa lý tự nhiên đó cho thấy, phường Nguyễn Cư Trinh là địa bàn có quá trình đô thị hóa khá sớm và có cả những phát triển mới, được gắn liền với sự hình thành và phát triển trong tương lai. Đặc điểm đó có cả thuận lợi và khó khăn, phức tạp đan xen trong việc xây dựng, phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và quốc phòng, an ninh. Đây là cơ sở, thế mạnh để Đảng bộ và nhân dân phường Nguyễn Cư Trinh tiếp tục đẩy mạnh phát triển kinh tế – xã hội và giữ vững an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã hội, hội nhập vào tiến trình phát triển chung của quận và thành phố trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.